BIERIOZKA - HISTORIA

Znany na całym świecie Rosyjski Zespół Choreograficzny Bieriozka został założony przez wybitną baletmistrzynię Nadieżdę Nadieżdiną. Urodziła się ona 21 maja 1908 roku w Wilnie. Całe swoje życie namiętnie kochała twórczość ludową. Już w dzieciństwie Nadieżda nie mogła się napatrzeć na rosyjskie tańce i korowody. W 1918 roku zdaje do II Piotrogradzkiej Państwowej Szkoły Baletowej, którą kończy w 1924 roku. Niegasnące marzenie o tym, żeby poświęcić się sztuce tańca rosyjskiego, nie opuszczało Nadieżdinej. W latach 1925-1934 była solistką baletu Teatru Bolszoj ZSRR. Jej marzenie spełniło się w momencie, gdy wystąpiła w roli baletmistrzyni. Od drugiej połowy lat 30. Nadieżdina zaczęła sama przygotowywać widowiska. W 1941 roku zostaje baletmistrzynią zespołów Syberyjskiego Okręgu Wojskowego i Frontu Karelskiego. W latach 1943-1948 Nadieżdina łączyła obowiązki baletmistrzyni Rosyjskiego Chóru Ludowego Filharmonii Kalinińskiej z pracą w Mosestradzie, gdzie przygotowała szereg widowisk. W 1945 roku w programie teatru Ermitaż Nadieżdina przygotowuje kompozycje choreograficzne dla tancerzy estradowych T. Leman i T. Gumburg - "Zwycięska Moskwa", "Taniec z kastanietami", a także masowy numer "Kreolki" z solistką O. Wsiewołodzką.

Wiosną 1948 roku mieszkańcy Moskwy po raz pierwszy zobaczyli na scenie teatru Ermitaż rosyjski korowód dziewczęcy do pieśni "W pole bieriozka stojała...". Pierwszymi wykonawczyniami tańca "Bieriozka" były młode kołchoźnice obwodu kalinińskiego. Trudno było wtedy czymkolwiek zadziwić moskiewskich widzów - czego jak czego, ale rosyjskich tańców naoglądali się oni mnóstwo i to w wykonaniu zarówno profesjonalnych, jak i amatorskich grup. Niemniej jednak korowód "Bieriozka" przyjęto jak jakieś dziwo, jak nowe słowo w wizerunku scenicznym rosyjskiego tańca. Jego sukces zadecydował o stworzeniu w tym samym roku zespołu tanecznego. Wkrótce tak lubiany przez wszystkich korowód wykonali na scenie profesjonalni artyści. W ten oto sposób powstał zespół choreograficzny Bieriozka, którego kierownikiem artystycznym i baletmistrzynią została Nadieżda Nadieżdina. Będąc doskonałym znawcą rosyjskiej choreografii ludowej, ta wielka kobieta stworzyła wiele tańców przepełnionych poezją i szlachetnością. Swoje tańce sceniczne Nadieżdina przygotowywała tak, jak bajarz komponuje swoją baśń, pieśń historyczną czy bylinę. Jedynie prawdziwa czarodziejka mogła dojrzeć w białopiennych brzozach, polnych kwiatach, migoczących śnieżynkach czy w łabędzicach czyste i płochliwe wizerunki dziewczęce. Już od ponad pół wieku oczarowują widzów swoim "płynnym" krokiem i cudownymi wzorami legendarne korowody "Bieriozka" (Brzózka), "Sudaruszka" (Gołąbeczka), "Cepoczka" (Łańcuszek), "Lebieduszka" (Łabędzica), "Siewiernoje sijanie" (Zorza polarna), w których ożywa rosyjska przyroda, dźwięczy tkliwa pieśń i błyszczy rosyjska dusza.

Bieriozka rozsławiła Nadieżdiną na całym świecie, a w 1950 roku władze rosyjskie wyróżniły zespół Nagrodą Państwową ZSRR. Działalność artystyczną Nadieżdy Nadieżdinej z zachwytem oklaskiwano na wszystkich kontynentach. W latach zimnej wojny prasa zagraniczna pisała o wystąpieniach zespołu jak o "płomiennej sensacji" i udowadniała, że artyzm Bieriozki "budzi dobre uczucia i wiarę w braterstwo między ludźmi". Światowa Rada Zwolenników Pokoju już w 1959 roku wręczył Bieriozce Złoty Medal Pokoju.

W 1966 roku kierowniczka zespołu otrzymuje najwyższą w tych czasach nagrodę Związku Radzieckiego - miano Narodowej Artystki ZSRR. Nadieżdina ponad 30 lat, do końca swojego życia, z entuzjazmem kierowała swoim "dzieckiem", a po jej śmierci w 2000 roku zespół choreograficzny Bieriozka nazwano jej imieniem. Po dzień dzisiejszy spuścizny artystycznej założycielki zespołu strzeże i pomyślnie ją rozwija jej ulubiona wychowanka i wybitna solista Bieriozki lat 50.-70., narodowa artystka ZSRR i Ukrainy, profesor Mira Kolcowa. Jej przedstawienia to: korowody "Raduga" (Tęcza), utwór taneczny "Razdolnaja" (Wolna), scena ludowa "Pietruszka", przedstawienie taneczno-zabawowe "Moskowskij dwor" (Moskiewskie podwórze). Są one nowym wcieleniem stylu Nadieżdinej.

"Bieriozka" (Brzózka) - rosyjski korowód dziewczęcy.
W tym tańcu przedstawiony został aromat wiosny, poezja Rosji z jej zachwycającym pięknem, brzozowymi gajami i bezbrzeżnymi dalami.

"Topotucha" (Tupot) - taniec żartobliwy.
Szeroki wachlarz rosyjskich tańców narodowych. Jedną z jego osobliwości jest tzw. "drobienie" - umiejętność wystukiwania nogami najbardziej wymyślnych rytmów i prowadzenie tym sposobem rozmowy.

"Bałałajka" - taniec liryczny.
Od dawna na Rusi istniał obyczaj odgrywania treści pieśni na role. Pamięć ludowa po dzień dzisiejszy przechowuje mnóstwo takich pieśni. Dziś tworzą je nawet profesjonalni kompozytorzy. Taką właśnie odgrywaną na rolę pieśnią jest "Bałałajka".

"Razdolnaja" (Wolna) - korowodowe przedstawienie taneczne.
Szybki nurt życia z jego radościami i nieoczekiwanymi zwrotami. W tym tańcu pokazano wrzenie młodości, młodzieńczego wigoru, swobodę, rozpiętość duszy rosyjskiej.

"Sudaruszka" (Gołąbeczka) - rosyjski taniec korowodowy.
Od dawna w narodzie istniał obyczaj chodzenia na przechadzki podczas świąt - popatrzeć na ludzi, pokazać siebie. Szczególnie lubiły pokazywać siebie młode kobiety. Nazywano ich "sudaruszkami" (gołąbkami). Jak pawice przechadzają się, pokazują swe piękno, radość życia, drzemiący w nich potencjał twórczy.

"Bałagury" (Żartownisie) - rosyjski taniec.
Zebrali się młodzi ludzie z różnych wsi, umieją grać na bajanie, lubią tańczyć i weselić się. Zebrali się na zawody, komu lepiej i zręczniej uda się zatańczyć różne wygibasy i jednocześnie zagrać na bajanie. Jednak w tańcu tym nie ma zwycięzcy. Wszyscy są równi, zwycięża przyjaźń.

"Lebieduszka" (Łabędzica) - rosyjski korowód dziewczęcy.
Piękno duchowości ludzkiej, wysokie porywy duszy, uskrzydlające go w pasji twórczej zawsze były charakterystyczne dla choreografii rosyjskiej. Wizerunek białego jak śnieg ptaka - dumnego i delikatnego łabędzia jest często spotykany w rosyjskich legendach, pieśniach, bajkach. Czyste dziewczęta, wierne kobiety porównywane są w nich do łabędzi.

"Raduga" (Tęcza) - kompozycja choreograficzna.
Przeszła burza, rozstąpiły się chmury na nieboskłonie i zawisła na nim siedmiokolorowa tęcza, kolorowym mostem łącząca przeciwległe strony ziemi. Do tęczy zleciały się białe ptaki, pokrążyły, pohuśtały się na jej pieszczotliwych macierzyńskich rękach i odleciały, roznosząc po świecie wszystko to, co dobre, jasne i czyste - poczucie braterstwa, wierności ideałom, pokoju. W tym tkwi sedno tego tańca.

"Lesoruby" (Drwale) - kompozycja choreograficzna.
Synowie rosyjskiej ziemi, szlachetni młodzieńcy, jej żywiciele i obrońcy. Barczyści, z mocnymi rękami, umiejący pracować i odpoczywać. Zręczni, silni, odważni, przyjacielscy, nadzieja i podpora matki-ziemi.

"Cepoczka" (Łańcuszek) - rosyjski korowód dziewczęcy.
W narodowej twórczości tanecznej są figury, które obrazowo nazywa się "przewrotami", "gwiazdkami", "łańcuszkiem". Choreograf na tym fundamencie buduje nowe tańce, ubogacając je głębokim sensem etycznym, a nawet filozoficznym. W taki sposób powstał korowód "Cepoczka", w którym niezbyt skomplikowanymi środkami plastycznymi odtwarza się jedną z cech charakteru rosyjskiej kobiety, spokojnej w swojej wielkości rozumienia sensu życia.

"Świąteczne przedstawienie taneczne"
Nieprzerwanym łańcuchem, ramię w ramię poruszają się dziewczęta i chłopcy. Fantazja współczesnej młodzieży nie zna granic. Taniec - jak płomień - roznieca się coraz bardziej. Nikt nie pozostaje obojętny wobec siły muzyki, nie można się oprzeć pokusie zmierzenia się w innymi w sile, zręczności, zgrabności, pomysłowości i zawiłości figur.

"Krużewnicy" (Koronkarki) - taniec korowodowy
Bogactwa rosyjskiej poezji korowodowej nie da się porównać z niczym innym. Dźwięk klocków koronkarskich, które wyplatają cudne wzory koronek, dumny krok młodych mistrzyń, radość wspólnej twórczości, niosącej radość ludziom - to sens treści korowodu "Krużewnicy".

"Szutocznaja sierdecznaja" (Zabawne biedactwo) - obraz choreograficzny.
Odwieczny klasyczny trójkąt, żartobliwa opowieść o problemie wyboru dziewczyny między dwoma zalotnikami.

"Sibirskaja siuita" (Suita syberyjska)
Część I. "Wieczornica"
Część II. Zabawa "Polowanie na niedźwiedzia"
Część III. Przedstawienie taneczne
W tym tańcu odzwierciedlone są znaki czasu, jego początek i optymistyczny nastrój. Ten taniec raz jest powściągliwy, raz pełen temperamentu, jednak przez cały czas jego trwania świąteczny.

Bieriozka zawładnęła światem. Najpiękniejsi tancerze planety podbili pięć kontynentów.